Early bird tot en met 31 oktober 2026: Examenpas voor €59. Vanaf 1 november €79. Bekijk de Examenpas
Blog

De examencommissie: hoe werkt het en wanneer is het zinvol?

· door Lucas Dumoulin

De examencommissie: hoe werkt het en wanneer is het zinvol?

Inschrijving, kosten, examens, slaagregels en diploma's van de examencommissie secundair onderwijs, stap voor stap uitgelegd en bijgewerkt voor 2026.

De officiële naam is Examencommissie secundair onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Geen privéinstelling, geen alternatief circuit: een overheidsorgaan dat secundaire diploma's uitreikt aan wie ze niet via een school behaalt. Het bestaat al decennia, maar veel mensen weten niet precies hoe het werkt, wat je ermee kunt halen en wat het van je vraagt. Dit artikel legt het stap voor stap uit, met de cijfers en regels zoals ze in 2026 gelden.

Wie kan zich inschrijven?

Er is geen leeftijdsgrens en geen diplomavereiste om deel te nemen. Nationaliteit, woonplaats en vooropleiding spelen evenmin een rol. Iedereen kan zich inschrijven.

Er is één uitzondering die er echt toe doet: wie jonger is dan 18 valt nog onder de leerplicht. Je kan je dan wel inschrijven bij de examencommissie, maar je moet daarnaast in orde zijn met die leerplicht. Dat kan door ingeschreven te blijven in een school, of door de procedure voor huisonderwijs te volgen. Die procedure heeft eigen deadlines en verplichtingen, en daar staat meer tijdsdruk op dan de meeste ouders verwachten.

Hoe schrijf je je in?

De inschrijving verloopt via het kandidatenplatform op examencommissie.vlaanderen.be. De algemene informatiepagina van de Vlaamse overheid vind je via examencommissiesecundaironderwijs.be, dat doorverwijst naar vlaanderen.be. Voordat je je kunt inschrijven, woon je verplicht een infosessie bij, georganiseerd door de examencommissie zelf. Pas daarna kies je een studierichting en begin je je examens te plannen.

De inschrijving kost 41 euro in 2026, per studierichting van een graad waarvoor je examens aflegt. Voor dat bedrag mag je examens afleggen in alle vakken van die studierichting. Inschrijven kan doorlopend, dus je hoeft geen inschrijvingsperiode af te wachten. Houd er wel rekening mee dat je je account na de inschrijving binnen de twee jaar activeert. Het bedrag wordt jaarlijks aangepast, dus controleer het op het platform voor je betaalt.

Bureau met een open boek, een bril en een kop koffie

Welke diploma's kun je behalen?

De examencommissie reikt diploma's uit voor het volledige secundair onderwijs, in alle studievormen: ASO, TSO, BSO en KSO. Concreet gaat het om:

  • Getuigschrift eerste graad secundair onderwijs
  • Getuigschrift tweede graad secundair onderwijs
  • Diploma secundair onderwijs (derde graad)

Een diploma behaald via de examencommissie is juridisch volledig gelijkwaardig aan een diploma van een erkende school. Hogescholen, universiteiten en werkgevers maken geen onderscheid, en op het document staat niet vermeld hoe je het behaalde.

Hoe verlopen de examens?

Alle examens vinden fysiek plaats in het examencentrum in het Hendrik Consciencegebouw, Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel, vlakbij het Noordstation. Afhankelijk van het vak zijn de examens schriftelijk, mondeling, digitaal of praktisch van aard. Je legt elk vak af voor een jury van leraren en vakdeskundigen, op een datum die je zelf reserveert via het platform.

Wat de examencommissie uitdrukkelijk niet doet, is lesgeven. Ze organiseert geen lessen, geen cursussen en geen studiebegeleiding. Alles is zelfstudie. Dat is voor veel kandidaten het echte struikelblok: de leerstof is te doen, de structuur die een school normaal levert, moet je zelf bouwen.

Wanneer slaag je, en wat als je zakt?

Sinds 1 september 2025 is er geen onderscheid meer tussen A-vakken en B-vakken. De regel is voor elk vak dezelfde: je moet minstens 50% halen om te slagen, behalve voor vakken waarvoor je een vrijstelling hebt.

De deliberatie verloopt automatisch volgens vaste regels. Je beschikt over maximaal 7 buispunten, die het kandidatenplatform zelf toekent aan examens met een score onder 50%. Blijf je binnen dat totaal, dan slaag je voor je graad.

Zak je voor een vak, dan kan je opnieuw proberen. Per vak geldt een maximum van 3 pogingen per kalenderjaar. Over de jaren heen is er geen limiet: je kan blijven herkansen tot je slaagt, en je eerdere resultaten blijven geldig.

Lange gang met boekenrekken en hanglampen in een bibliotheek

Voor wie is dit een goed idee?

De examencommissie past bij wie zelfstandig kan werken en een duidelijke reden heeft om buiten het klassieke systeem te studeren. Denk aan wie school achter zich heeft gelaten zonder diploma, wie werkt en er een diploma naast wil halen, wie ziek is geweest of wie in huisonderwijs zit.

Ze past minder goed bij wie structuur nodig heeft en die nergens vandaan krijgt. Zelfstudie klinkt vrij, en in de praktijk is het de zwaarste vorm van studeren die er bestaat: geen lesuren, geen klasgenoten, geen leerkracht die merkt dat je achterloopt. Wie die structuur zelf niet opzet, blijft hangen in het eerste vak.

Meer informatie

Voor actuele examendatums, de exacte inschrijvingsvoorwaarden en de lijst van beschikbare studierichtingen ga je naar het kandidatenplatform op examencommissie.vlaanderen.be. De informatie daar is de enige die volledig up-to-date is, want bedragen, deadlines en praktische details veranderen van jaar tot jaar.

Terug naar alle artikels of bekijk waar we bijles geven.

Klaar om te starten?

In een gratis kennismakingsgesprek bekijken we samen waar je staat en wat je nodig hebt.

Chat met ons via WhatsApp